Kinh doanh chuỗi là gì? Các mô hình kinh doanh chuỗi phổ biến hiện nay

Mô hình kinh doanh chuỗi là gì? Có những mô hình kinh doanh chuỗi phổ biến nào hiện nay và làm thế nào để xây dựng được một mô hình kinh doanh chuỗi hiệu quả? Cùng CNV CDP tìm hiểu ngay trong bài viết này nhé!

1. Kinh doanh chuỗi là gì?

Kinh doanh chuỗi (Business Chain) là mô hình một doanh nghiệp sở hữu và vận hành nhiều cửa hàng/chi nhánh cùng một thương hiệu, áp dụng chung quy trình và tiêu chuẩn quản lý để đảm bảo tính nhất quán về chất lượng, dịch vụ và hình ảnh, giúp mở rộng thị trường nhanh chóng và tối ưu hóa chi phí.

2. Mô hình kinh doanh chuỗi là gì?

Mô hình kinh doanh chuỗi (Business Chain) là việc một doanh nghiệp sở hữu, vận hành nhiều chi nhánh/cửa hàng dưới cùng một thương hiệu, với quy trình quản lý, sản phẩm và dịch vụ đồng nhất. Mục tiêu là mở rộng quy mô nhanh chóng, tối ưu hóa chi phí và kiểm soát chất lượng chặt chẽ trên thị trường.

Một số mô hình kinh doanh chuỗi phổ biến hiện nay trong bán lẻ như VinMart, Bách Hóa Xanh, Circle K, Thế Giới Di Động…

Mục tiêu chính của mô hình kinh doanh chuỗi là khai thác và nhân rộng sự thành công của một đơn vị kinh doanh ban đầu (thường gọi là cửa hàng mẫu) để đạt được tính kinh tế theo quy mô (Economies of Scale), tăng cường nhận diện thương hiệu và tối ưu hóa lợi nhuận.

2.1. Lợi ích khi doanh nghiệp áp dụng mô hình kinh doanh chuỗi

Mô hình kinh doanh chuỗi giúp doanh nghiệp tăng doanh thu, tối ưu chi phí, nâng cao nhận diện thương hiệu và mở rộng quy mô nhanh chóng thông qua quy trình quản lý đồng bộ, nhất quán. Đây là chiến lược giúp phân tán rủi ro, tăng cạnh tranh và dễ dàng thu hút đầu tư.

Các lợi ích doanh nghiệp áp dụng mô hình kinh doanh chuỗi có thể kể đến như:

• Gia tăng nhận diện thương hiệu: Việc xuất hiện đồng loạt tại nhiều địa điểm giúp thương hiệu tiếp cận khách hàng dễ dàng hơn, từ đó ghi dấu ấn mạnh mẽ và nâng cao mức độ nhận biết trên thị trường.
• Tối ưu chi phí nhờ lợi thế quy mô: Doanh nghiệp có thể mua sắm nguyên vật liệu, trang thiết bị với số lượng lớn, qua đó giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả vận hành.
• Chuẩn hóa quy trình và chất lượng: Áp dụng hệ thống quản lý thống nhất giúp đảm bảo sản phẩm và dịch vụ đồng đều giữa các chi nhánh, củng cố niềm tin và trải nghiệm nhất quán cho khách hàng.
• Giảm thiểu rủi ro kinh doanh: Mô hình chuỗi giúp phân tán rủi ro, bởi sự cố tại một điểm kinh doanh sẽ không ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ hệ thống.
• Đẩy nhanh tốc độ mở rộng thị trường: Doanh nghiệp có thể dễ dàng nhân bản mô hình đã được kiểm chứng để thâm nhập các khu vực mới một cách nhanh chóng và hiệu quả

Xem thêm: Kinh doanh hệ thống là mô hình giúp doanh nghiệp chuẩn hóa vận hành dài hạn.

2.2. Ưu nhược điểm của mô hình kinh doanh chuỗi

Ưu điểm

Mô hình chuỗi mang lại nhiều lợi thế vượt trội, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp hướng tới mở rộng quy mô và phát triển thương hiệu bền vững. Việc vận hành theo hệ thống giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi thế về quy mô, nguồn lực và kinh nghiệm quản lý đã được chuẩn hóa.

• Nhận diện thương hiệu cao: Khách hàng dễ dàng nhận biết và tin tưởng thương hiệu dù trải nghiệm tại bất kỳ chi nhánh nào trong hệ thống.
• Lợi thế đàm phán với nhà cung cấp: Quy mô mua hàng lớn giúp doanh nghiệp đạt được mức giá tốt hơn và điều kiện hợp tác ưu đãi.
• Tối ưu hóa vận hành: Quy trình làm việc được chuẩn hóa và tự động hóa, giúp giảm sai sót và nâng cao hiệu quả quản lý.
• Tuyển dụng và đào tạo đồng bộ: Áp dụng chương trình đào tạo thống nhất trên toàn hệ thống, đảm bảo chất lượng nhân sự và phong cách phục vụ nhất quán.
• Tiết kiệm chi phí Marketing và Truyền thông: Ngân sách xây dựng thương hiệu và quảng cáo được phân bổ cho nhiều chi nhánh, mang lại hiệu quả cao hơn so với mô hình đơn lẻ.
• Hiệu suất vận hành cao: Các quy trình đã được kiểm chứng và tối ưu giúp tăng tốc độ phục vụ và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Nhược điểm

Xem thêm: Mô hình B2B2C là gì? Giải pháp kinh doanh hiệu quả cho doanh nghiệp

3. Các loại mô hình kinh doanh chuỗi phổ biến hiện nay

Các mô hình kinh doanh chuỗi phổ biến hiện nay gồm nhượng quyền thương hiệu, chuỗi sở hữu toàn phần, chuỗi tự quản, chuỗi liên kết hợp tác, chuỗi bán lẻ, chuỗi cửa hàng dịch vụ. Việc hiểu rõ từng loại mô hình giúp doanh nghiệp nắm bắt cách thức vận hành, lựa chọn chiến lược mở rộng phù hợp và tối ưu hiệu quả quản lý trong quá trình phát triển chuỗi.

3.1. Mô hình kinh doanh chuỗi nhượng quyền (Franchise)

Mô hình chuỗi nhượng quyền cho phép bên sở hữu thương hiệu (Franchisor) mở rộng quy mô kinh doanh một cách nhanh chóng bằng cách cấp phép cho các bên thứ ba (Franchisee) sử dụng thương hiệu, công thức vận hành đã được chuẩn hóa, và bí quyết kinh doanh. Với hình thức nhượng quyền thương hiệu thì quyền thu phí bản quyền và phí nhượng quyền ban đầu, đồng thời hỗ trợ đào tạo và giám sát hoạt động để đảm bảo tính đồng nhất trên toàn hệ thống.

Một số doanh nghiệp tiêu biểu áp dụng thành công mô hình nhượng quyền trên toàn cầu là McDonald’s và KFC. Ở thị trường Việt Nam, các chuỗi như Highlands Coffee và Phúc Long cũng sử dụng mô hình này như một chiến lược để mở rộng nhanh chóng và hiệu quả.

Xem thêm: Ví dụ và cách tăng doanh thu cho doanh nghiệp khi áp dụng mô hình kinh doanh Freemium

3.2. Mô hình chuỗi sở hữu toàn phần (Company-Owned Chain)

Mô hình này cho phép doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, từ khâu sản xuất, chế biến, đến việc phân phối và bán lẻ sản phẩm thông qua mạng lưới cửa hàng thuộc sở hữu. Việc kiểm soát này giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất, đảm bảo chất lượng nguồn gốc và tăng cường biên lợi nhuận, đồng thời phản ứng nhanh hơn với xu hướng thị trường.

Các thương hiệu thời trang lớn áp dụng mô hình này là Zara và H&M, họ sở hữu hoặc kiểm soát chặt chẽ quá trình sản xuất và phân phối qua mạng lưới cửa hàng bán lẻ toàn cầu của mình. Trong ngành thực phẩm, các chuỗi nhà hàng có trang trại hoặc xưởng sản xuất riêng cũng đang theo đuổi mô hình này.

Xem thêm: Cách áp dụng mô hình kinh doanh shop quần áo đã thành công.

3.3. Mô hình kinh doanh chuỗi tự quản (Corporate-owned)

Mô hình chuỗi tự quản là hình thức mà tất cả các chi nhánh đều thuộc sở hữu trực tiếp và được vận hành hoàn toàn bởi công ty mẹ. Điều này giúp công ty kiểm soát tuyệt đối mọi khía cạnh từ chất lượng sản phẩm, dịch vụ, đến trải nghiệm khách hàng và chiến lược giá, đảm bảo sự đồng nhất và chất lượng cao nhất cho thương hiệu.

Apple Store là ví dụ kinh điển về mô hình tự quản, nơi công ty kiểm soát chặt chẽ từng chi tiết trong thiết kế cửa hàng và quy trình phục vụ. Bên cạnh đấy các chuỗi cà phê The Coffee House chủ yếu sử dụng mô hình tự quản để duy trì sự đồng bộ về thiết kế và chất lượng dịch vụ ở mọi cơ sở.

Xem thêm: B2C Marketing Automation là gì? Giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp

3.4. Mô hình chuỗi liên kết hợp tác (Co-Branding Chain)

Mô hình kinh doanh chuỗi liên kết hợp tác bao gồm việc công ty mẹ thiết lập quan hệ đối tác, thường dưới hình thức liên doanh (Joint Venture) hoặc hợp tác chiến lược, với các nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp địa phương. Hình thức này giúp kết hợp nguồn vốn, kinh nghiệm quản lý của công ty mẹ với sự am hiểu sâu sắc về thị trường, văn hóa và mạng lưới địa phương của đối tác.

Mô hình này thường được các tập đoàn khách sạn quốc tế lớn áp dụng khi mở rộng vào các thị trường mới, ví dụ như sự hợp tác giữa các tập đoàn quản lý khách sạn quốc tế (như Marriott hay Hyatt) với các nhà đầu tư bất động sản địa phương để cùng phát triển và vận hành các khu nghỉ dưỡng cao cấp.

3.5. Mô hình kinh doanh chuỗi bán lẻ (Retail Chain)

Mô hình chuỗi bán lẻ chuyên tập trung vào việc phân phối và bán các sản phẩm vật chất trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng thông qua một mạng lưới cửa hàng đồng bộ. Thành công của mô hình này phụ thuộc vào khả năng quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả, kiểm soát tồn kho chặt chẽ và tối ưu hóa trải nghiệm mua sắm tại cửa hàng.

Các chuỗi siêu thị lớn như Co.opmart và chuỗi cửa hàng tiện lợi như Circle K là những ví dụ tiêu biểu. Các chuỗi bán lẻ chuyên biệt như Thế Giới Di Động cũng thể hiện sự thành công của mô hình này trong việc phân phối sản phẩm điện tử, điện máy.

3.6. Mô hình kinh doanh chuỗi cửa hàng dịch vụ (Service Chain)

Mô hình kinh doanh chuỗi dịch vụ cung cấp các dịch vụ vô hình nhưng có thể chuẩn hóa quy trình, nhằm đảm bảo chất lượng và trải nghiệm đồng nhất tại nhiều địa điểm khác nhau. Sự chuẩn hóa này đòi hỏi sự đầu tư lớn vào đào tạo nhân viên và quy trình vận hành chi tiết (SOPs).

Trong lĩnh vực F&B, các chuỗi nhà hàng như Golden Gate Group vận hành nhiều thương hiệu với quy trình dịch vụ đồng bộ. Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và thể thao, chuỗi phòng tập California Fitness & Yoga là ví dụ điển hình cho việc nhân rộng mô hình dịch vụ trên toàn quốc.

Xem thêm: Mô hình B2G là gì? Cơ hội và lợi ích cho doanh nghiệp

4. Cách thức triển khai mô hình kinh doanh chuỗi hiệu quả

Để mô hình kinh doanh chuỗi vận hành suôn sẻ và phát triển bền vững, doanh nghiệp cần thực hiện các bước triển khai bài bản, từ thử nghiệm mô hình ban đầu đến xây dựng hệ thống quản lý và hỗ trợ toàn diện.

• Chuẩn hóa quy trình vận hành (SOP): Xây dựng quy trình chuẩn cho toàn bộ hoạt động từ nhập hàng, trưng bày, bán hàng, thanh toán đến chăm sóc khách hàng và vệ sinh. Đào tạo nhân sự đồng bộ về kỹ năng, chuyên môn và văn hóa doanh nghiệp để đảm bảo trải nghiệm khách hàng nhất quán. Đồng thời quản lý kho chặt chẽ, đảm bảo hàng hóa luôn sẵn sàng và hạn chế thất thoát.

• Ứng dụng công nghệ và số hóa quản lý: Sử dụng phần mềm quản lý (POS, ERP, CRM) để kết nối dữ liệu kinh doanh, tồn kho và thông tin khách hàng giữa các chi nhánh và văn phòng trung tâm. Hệ thống báo cáo thời gian thực giúp giám sát hiệu quả từng công đoạn và chi nhánh từ xa.

• Lựa chọn mô hình mở rộng: Doanh nghiệp có thể mở rộng qua nhượng quyền thương mại để tăng tốc và tiết kiệm chi phí, hoặc sở hữu trực tiếp để kiểm soát chất lượng và thương hiệu nhưng yêu cầu vốn lớn. Ngoài ra, hợp tác kinh doanh với các đối tác có sẵn mặt bằng hoặc kênh phân phối cũng là phương án linh hoạt.

• Xây dựng chiến lược thương hiệu và Marketing: Duy trì hình ảnh thương hiệu đồng nhất qua thiết kế và trang trí cửa hàng, kết hợp chiến lược marketing đa kênh (omnichannel) giữa bán hàng trực tiếp, online và sàn thương mại điện tử. Tập trung xây dựng niềm tin khách hàng thông qua chất lượng dịch vụ và trải nghiệm đồng nhất.

Xem thêm: Cách triển khai mô hình kinh doanh quán cafe bình dân hiệu quả phù hợp với quán của mình.

5. Case Study doanh nghiệp áp dụng mô hình kinh doanh chuỗi thành công

Việc triển khai mô hình chuỗi đã giúp nhiều doanh nghiệp tăng trưởng nhanh chóng, mở rộng thị trường và nâng cao uy tín thương hiệu. Một số ví dụ điển hình tại Việt Nam và quốc tế:

• Phúc Long Coffee & Tea: Từ thương hiệu trà truyền thống, Phúc Long bùng nổ sau sáp nhập với Masan vào năm 2021. Doanh nghiệp mở rộng hàng trăm ki-ốt tại WinMart+, doanh thu tăng gấp đôi và lọt vào top 3 thị trường. Thành công này đến từ chất lượng sản phẩm cao, chiến lược tích hợp bán lẻ và mô hình chuỗi bài bản. Hiện Phúc Long sở hữu hơn 150 cửa hàng độc lập trên toàn quốc.
• VinMart/WinMart: Chuỗi bán lẻ của Vingroup (chuyển giao cho Masan) vận hành hàng nghìn cửa hàng tiện lợi, dẫn đầu thị trường nhờ mạng lưới rộng và tích hợp hệ sinh thái thanh toán, giao hàng, mang lại trải nghiệm mua sắm liền mạch cho khách hàng.
• Starbucks và McDonald’s tại Việt Nam: Starbucks mở rộng chậm nhưng tập trung vào trải nghiệm khách hàng cao cấp, đảm bảo chất lượng dịch vụ và sản phẩm đồng nhất. McDonald’s áp dụng mô hình nhượng quyền toàn cầu, kết hợp chuẩn hóa sản phẩm và địa phương hóa thực đơn, mang lại sự đồng nhất nhưng vẫn phù hợp với thị hiếu người Việt.

Xem thêm: 19 mô hình kinh doanh nhỏ ít vốn sinh lời nhanh dành cho người mới

6. Cần lưu ý gì khi triển khai mô hình kinh doanh chuỗi?

Để triển khai mô hình kinh doanh chuỗi hiệu quả, doanh nghiệp cần cân nhắc nhiều yếu tố chiến lược nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và đồng bộ giữa các chi nhánh. Từ năng lực nội tại, vị trí kinh doanh đến quản lý nguồn lực và thương hiệu, mỗi yếu tố đều đóng vai trò quyết định đến thành công của chuỗi.

7. Xu hướng phát triển mô hình kinh doanh chuỗi trong tương lai

Mô hình chuỗi trong tương lai sẽ tiếp tục phát triển theo hướng đổi mới toàn diện, lấy công nghệ làm nền tảng, trải nghiệm khách hàng làm trọng tâm và phát triển bền vững làm mục tiêu dài hạn. Sự chuyển dịch này giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng nhanh với thị trường và mở rộng chuỗi một cách hiệu quả, linh hoạt hơn.

• Tích hợp O2O (Online to Offline): Ranh giới giữa kênh trực tuyến và cửa hàng vật lý ngày càng mờ nhạt; khách hàng có thể đặt hàng qua ứng dụng, nhận tại cửa hàng hoặc được giao từ chi nhánh gần nhất, mang lại trải nghiệm liền mạch.
• Cá nhân hóa trải nghiệm (Hyper-personalization): Sử dụng Big Data để phân tích hành vi mua sắm, từ đó cung cấp ưu đãi, sản phẩm và dịch vụ phù hợp với từng khách hàng, ngay cả khi họ đến cửa hàng trực tiếp.
• Bền vững và ESG (Environmental, Social, Governance): Các chuỗi lớn chú trọng giảm rác thải, sử dụng năng lượng sạch và thực hiện các hoạt động xã hội, tạo lợi thế cạnh tranh và nâng cao uy tín thương hiệu.
• Tối ưu hóa chuỗi cung ứng bằng AI/IoT: Ứng dụng công nghệ để dự báo nhu cầu chính xác, giảm tồn kho, hạn chế lãng phí, đồng thời đảm bảo sản phẩm luôn tươi mới và chất lượng cao.
• Mô hình “Dark Kitchen” (Bếp Ma): Đặc biệt trong ngành F&B, mở các cơ sở chỉ phục vụ giao hàng giúp tối ưu chi phí mặt bằng tại các khu vực đắt đỏ, đồng thời tăng khả năng tiếp cận khách hàng nhanh chóng.

Xem thêm: Hướng dẫn triển khai mô hình kinh doanh Spa chuyên nghiệp

Mô hình kinh doanh chuỗi là chiến lược hiệu quả giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, tối ưu vận hành và xây dựng thương hiệu đồng nhất trên thị trường. Để nhận tư vấn chi tiết về giải pháp triển khai mô hình hiệu quả, đừng ngần ngại hãy liên hệ ngay với CNV – Nền tảng tăng trưởng bền vững và khai thác toàn diện sức mạnh dữ liệu qua số 1900 636 400 để được tư vấn miễn phí.

————————————-

Để biết thêm thông tin về dịch vụ, liên hệ ngay với chúng tôi:

CNV CDP – Nền tảng tăng trưởng bền vững và khai thác toàn diện sức mạnh dữ liệu

🌎 Facebook: https://www.facebook.com/cnvcdp

📌 Trụ sở: Tầng 3 – 42/2 Nguyễn Văn Trỗi, phường 15, quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh.

📌 Văn phòng Hà Nội: Tòa nhà Gem, Số 48 Nguyễn Chánh, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội

☎️ Hotline: 0856.999.959/ 0911.116.587/ 1900.636.400